Her Sürüş Bir Sokak Denetimidir: Bisiklet Ağınızı Sürekli Değerlendirin

Herhangi bir ulaşım planlamacısına bir bisiklet ağını nasıl değerlendirdiğini sorun; genellikle aynı sürecin bir versiyonunu duyarsınız. Önce haritalanmış ağın masa başı incelemesiyle başlanır. Ardından bir saha ekibi, öncelikli koridorları bisikletle ya da yürüyerek dolaşıp her kesimi fotoğraflar ve puanlar. Aylar sonra, en kötü kesimleri sıralayan bir rapor elinize ulaşır.

Bu süreç işe yarar. Ama aynı zamanda yavaş ve pahalıdır ve yalnızca tek bir anı yakalar. Rapor basıldığında bir inşaat alanı bir şeridi kapatmış, yeni bir yol açılmış ve yeni yenilenen bir asfalt parçası çoktan çatlamış olur. Üstelik saha çalışması yalnızca birinin önceden seçtiği koridorları kapsamıştır.

Sakinleriniz zaten her gün ağın tamamında bisiklet sürüyor. Party Onbici uygulaması, bu gündelik sürüşleri ağın kullanımda gerçekte nasıl olduğuna dair sürekli bir denetime dönüştürür.

Anlık denetimler ve sürekli kanıt

Sürekli kanıtı mühendislik çalışmalarının yerine değil, tamamlayıcısı olarak görüyoruz. Mühendislerinize önce nereye bakmaları gerektiğini söyler.

Katman 1: Ağın tamamı, sınıflandırılmış

Tek bir sürüş kaydedilmeden önce, şehrinizin bisiklet ağını açık harita verilerinden sınıflandırırız. Her kesim beş türden birine ayrılır:

• Korumalı: motorlu trafikten ayrılmış bir bisiklet yolu
• Paylaşımlı yol: taşıt yolunun dışında, ancak yayalarla paylaşılan
• Boyalı şerit: taşıt yolunda işaretlenmiş bir şerit
• Paylaşımlı cadde: karma trafikte işaretlenmiş bir güzergâh
• Geçit

Bu önemlidir, çünkü “200 km bisiklet yolumuz var” çok farklı anlamlara gelebilir. Yoğun bir ana arter üzerindeki boyalı bir şerit ile ayrılmış bir bisiklet yolu, çocuğuyla birlikte pedal çeviren bir ebeveyn için aynı şey değildir. Ağı türe göre göstermek, eksikleri, korumadaki ani düşüşleri ve süreklilikteki kopuklukları bir bakışta görünür kılar.

Katman 2: Bisikletlilerin hissettikleri

Bir bisikletli sürüşünü kaydettiğinde, telefon altındaki sokağı sessizce ölçer:

• Yüzey pürüzlülüğü. Telefonun hareket sensörleri titreşimi ölçer ve sürüşün her kesimini düzgün, normal, orta veya bozuk olarak derecelendirir. Her telefon ayrı ayrı kalibre edilir; böylece sarsıntılı bir telefon tutucu sonuçları çarpıtmaz. Uygulama ayrıca yüzey türünü de tahmin eder: asfalt, tuğla, parke taşı veya çakıl.
• Güvenlik sinyalleri. Uygulama ani darbeleri ve keskin kaçınma manevralarını algılar: bir bisikletlinin açılan bir araba kapısından, bir çukurdan ya da aniden yola çıkan bir yayadan kaçmak zorunda kaldığı anı.

Çok sayıda bisikletliyle birlikte tekil ölçümler, şehir çapında bir konfor ve risk tablosuna dönüşür. Yüzey verileri, her birinin bir güven puanı bulunan küçük sokak ölçeğindeki hücrelerde birleştirilir; böylece tek bir öğleden sonraki tek bir sürüş hiçbir şeye karar vermez. Kaçınma manevraları ve darbeler, yeni altyapının en çok nerede gerektiğini sıralarken hesaba katılır.

Kamera düzeneği yok. Ölçüm aracı yok. Bisikletliden ek bir çaba yok.

Katman 3: Bisikletlilerin gördükleri

Sensörler bir şeyin neden ters gittiğini söyleyemez. İnsanlar söyleyebilir. Bisikletliler bir sorun fark ettiklerinde konum, kategori, açıklama ve en fazla üç fotoğrafla bir dakikadan kısa sürede bildirebilirler:

• 🚗 Ramak kala olaylar
• 🕳️ Yol tehlikeleri: çukurlar, döküntüler ve kaygan yüzeyler gibi
• 🚦 Tehlikeli kavşaklar
• 🚧 Engeller: kapatılmış şeritler, park etmiş araçlar ve inşaat çalışmaları gibi
• 🔧 Altyapı sorunları: hasarlı yollar, eksik tabelalar ve kötü tasarım gibi
• 💡 Aydınlatma sorunları

Bildirimler bir gelen kutusunda kaybolup gitmez:

• Bölgeden sorumlu yetkililere yeni bildirimler iletilir.
• Yetkililer herkese açık yanıt verebilir, iç notlar ekleyebilir ve durumu takip edebilir: beklemede, incelemede ve çözüldü aşamalarına kadar.
• Bisikletliler bildirdikleri sorunun sonucunu görür; bu da güven oluşturur ve insanların bildirmeye devam etmesini sağlar.
• Herkese açık bildirimler, açık bir tehlike ısı haritasını besler; böylece bisikletliler ve belediye personeli aynı haritaya bakar.

Bisikletliler herkese açık, anonim veya yalnızca yetkililere özel olarak bildirimde bulunabilir. Konum meta verileri, başka biri görmeden önce her fotoğraftan sunucularımızda kaldırılır; bu yapılamazsa fotoğraf reddedilir.

Katman 4: Sokağın çevresindeki bağlam

Bir sokağın yüzeyi pürüzsüz olabilir, ama yine de gece güvensiz ya da yazın dayanılmaz hissettirebilir. Bu yüzden aynı haritaya ek kanıt katmanları ekliyoruz:

• Yol aydınlatması kanıtları. Haritalanmış sokak lambaları ve aydınlatma etiketleri, uydu gece ışığı verileriyle birleştirilir. Destekleyemediğimiz durumlarda bir sokağın “aydınlatıldığını” asla iddia etmeyiz; değerlendiremediğimiz sokaklar bilinmiyor olarak işaretlenir.
• Ağaç örtüsü ve gölge: hangi yoğun koridorların sokak ağaçlarından en çok fayda sağlayacağını göstermek için.
• Nüfus ve varış noktaları: okullar, dükkânlar ve toplu taşıma durakları gibi; böylece yeni bir bağlantının gerçekte kime hizmet edeceğini görebilirsiniz.

Kanıttan öncelik listesine

Tüm bunlar, belediye yetkilileri için tasarlanmış bir harita olan Location Analytics (konum analitiği) içinde bir araya gelir. İnsanların nerede sürdüğünü ve nereye gitmek istediğini bugün var olan altyapıyla karşılaştırır ve şunları öne çıkarır:

• 🔗 Eksik bağlantılar: aksi hâlde birbirine bağlı olan güzergâhları koparan kısa boşluklar
• 🛣️ Önerilen şeritler: talebe ve birbirine bağlayacakları sakin sayısına göre sıralanmış
• 💡 Aydınlatma ve 🌳 gölge fırsatları: yoğun kullanılan koridorlarda
• 🅿️ Donatı eksiklikleri: bisiklet parkı, tamir istasyonları, içme suyu ve tuvaletler dâhil

Her öneri temkinli, orta ve iddialı bir tahminle gelir: potansiyel yeni bisikletliler, önlenen CO₂, sağlık değeri, tasarruf edilen yakıt ve para ile net bugünkü değer. Her tahmin, dayandığı varsayımları açıkça belirtir.

Sonuçlar, bir brifing, bütçe talebi veya hibe başvurusu için hazır HTML, PDF, CSV veya Excel formatında bir belediye raporu olarak dışa aktarılabilir.

Zaman içinde takip edebileceğiniz bir karne

Büyük resmi görmek için City Cycling Index (şehir bisiklet endeksi), şehrinize her biri somut bir müdahale alanına bağlı altı alt puandan oluşan 0–100 arası bir altyapı puanı verir:

• Kapsam: kaliteye göre ağırlıklandırılmış ne kadar bisiklet altyapınız olduğu
• Bağlantısallık: düşük stresli ağınızın ne kadarının gerçekten birbirine bağlandığı
• Erişim: trafiksiz bir güzergâha 300 m mesafede yaşayan sakinlerin oranı
• Donatılar: park, tamir, su ve tuvaletler
• Kullanım ve güvenlik: bu ikisi sürüş verilerine dayanacaktır ve yeterli veri oluşana kadar açıkça beklemede olarak işaretlenmiştir

Endeks, gerçek idari sınırınıza göre kırpılır, yeni veriler geldikçe yeniden hesaplanır ve hafta hafta takip edilir. Temel verilerin nerede yetersiz olduğunu açıkça belirten bir güven rozeti taşır. Kimseye panelinize erişim vermeden meclis üyeleri veya sakinlerle herkese açık bir karne paylaşabilirsiniz.

Endeksin neyi iddia ettiği konusunda bilinçli olarak dikkatliyiz. Endeks, kaç kişinin bisiklet sürdüğünü değil, altyapı sunumunu ölçer. Ağınızın nerede zayıf olduğunu ve sırada ne inşa edilmesi gerektiğini gösteren bir planlama aracıdır, bir sıralama tablosu değil.

Sakinleri sürece dâhil etmek

Kanıt ikna eder. Sakinleri sürece katmak, bir projenin hayata geçmesi için gereken desteği oluşturur. Community Consultation Map (katılımcı danışma haritası), sakinlerin iyileştirme istedikleri yerlere işaret bırakmasına, birbirlerinin önerilerine oy vermesine ve yorum yapmasına olanak tanır. Sonuçlar, ayıklanması gereken bir yığın e-posta yerine meclise hazır bir rapor olarak dışa aktarılır.

Yerleşik gizlilik ve veri egemenliği

Bir şehrin gördüğü her şey toplulaştırılmıştır. Bireysel sürüş izleri asla yayımlanmaz. Veriler kendi bölgesinde kalır: Avustralya verileri Avustralya’da, Avrupa verileri ise GDPR kapsamında AB’de saklanır.

Bir pilot uygulama nasıl işler

1. Şehrinizi kuruyoruz. Sınırınızı, haritalanmış ağı, nüfusu ve varış noktalarını yüklüyoruz; City Cycling Index’iniz hemen hesaplanıyor.
2. Bisikletlileriniz sürmeye başlıyor. Yerel bisiklet grupları, işyerleri ve okullar, grup sürüşleri ve bisiklet otobüsleri dâhil zaten yaptıkları sürüşlerde uygulamayı kullanıyor.
3. Kanıtlar birikiyor. Yüzey verileri, güvenlik sinyalleri ve sakin bildirimleri haritayı hafta hafta dolduruyor.
4. Siz harekete geçiyorsunuz. Ekibiniz, iyileştirmeleri önceliklendirmek, finansmanı gerekçelendirmek ve ilerlemeyi göstermek için Location Analytics’i ve belediye raporlarını kullanıyor.

Sistem çalışmaya devam ettiği için ikinci yılın ölçümü size ek bir maliyet getirmez ve inşa ettiğiniz şeyin fark yaratıp yaratmadığını görebilirsiniz.

Şehrinizin ağını, üzerinde bisiklet sürenlerin gözünden görmek ister misiniz? Bir pilot uygulama hakkında bizimle konuşun »